श्रीप्रत्यङ्गिराकवचम्
आकार
मांडणी
प्रस्तावना 5
देव्युवाच ।
भगवन् सर्वधर्मज्ञ सर्वशास्त्रार्थपारग ।
देव्याः प्रत्यङ्गिरायाश्च कवचं यत्प्रकाशितम् ॥ १॥
सर्वार्थसाधनं नाम कथयस्व मयि प्रभो ।
भैरव उवाच ।
श‍ृणु देवि प्रवक्ष्यामि कवचं परमाद्भुतम् ॥ २॥
सर्वार्थसाधनं नाम त्रैलोक्ये चाऽतिदुर्लभम् ।
सर्वसिद्धिमयं देवि सर्वैश्वर्यप्रदायकम् ॥ ३॥
पठनाच्छ्र्वणान्मर्त्यस्त्रैलोक्यैश्वर्यभाग्भवेत् ।
सर्वार्थसाधकस्याऽस्य कवचस्य ऋषिः शिवः ॥ ४॥
छन्दो विराट् पराशक्तिर्जगद्धात्री च देवता ।
धर्माऽर्थकाममोक्षेषु विनियोगः प्रकीर्तितः ॥ ५॥
विनियोग 1
विनियोगः-
ॐ श्रीसर्वार्थसाधककवचस्य शिव ऋषिः ।
विराट् छन्दः । श्रीमत्प्रत्यङ्गिरा देवता । ऐं बीजम् । ह्रीं शक्तिः ।
श्रीं कीलकं श्रीसदाशिवदेवता प्रीत्यर्थे पाठे विनियोगः ॥
अङ्गन्यास 5
ॐ प्रणवं मे शिरः पातु वाग्भवं च ललाटकम् ।
ह्रीं पातु दक्षनेत्रं मे लक्ष्मीर्वाम सुरेश्वरी ॥ १॥
प्रत्यङ्गिरा दक्षकर्ण वामे कामेश्वरी तथा ।
लक्ष्मीः प्राणं सदा पातु वदनं पातु केशवः ॥ २॥
गौरी तु रसनां पातु कण्ठं पातु महेश्वरः ।
स्कन्धदेशं रतिः पातु भुजौ तु मकरध्वजः ॥ ३॥
शङ्खनिधिः करौ पातु वक्षः पद्मनिधिस्तथा ।
ब्राह्मी मध्यं सदा पातु नाभिं पातु महेश्वरी ॥ ४॥
कौमारी पृष्ठदेशं तु गुह्यं रक्षतु वैष्णवी ।
वाराही च कटिम्पातु चैन्द्री पातु पदद्वयम् ॥ ५॥
दिग्बन्ध 5
भार्यां रक्षतु चामुण्डा लक्ष्मी रक्षतु पुत्रकान् ।
इन्द्रः पूर्वे सदा पातु आग्नेय्यां अग्निदेवता ॥ ६॥
याम्ये यमः सदा पातु नैरृत्यां निरृतिस्तथा ।
पश्चिमे वरुणः पातु वायव्यां वायुदेवता ॥ ७॥
सौम्यां सोमः सदा पातु चैशान्यामीश्वरो विभुः ।
ऊर्ध्वं प्रजापतिः पातु ह्यधश्चाऽनन्तदेवता ॥ ८॥
राजद्वारे श्मशाने तु अरण्ये प्रान्तरे तथा ।
जले स्थले चाऽन्तरिक्षे शत्रूणां निग्रहे तथा ॥ ९॥
एताभिः सहिता देवी चतुर्बीजा महेश्वरी ।
प्रत्यङ्गिरा महाशक्तिः सर्वत्र मां सदाऽवतु ॥ १०॥
फलश्रुति 7
फलश्रुतिः ।
इति ते कथितं देवि सारात्सारं परात्परम् ।
सर्वार्थसाधनं नाम कवचं परमाद्भुतम् ॥ १॥
अस्याऽपि पठनात्सद्यः कुबेरोऽपि धनेश्वरः ।
इन्द्राद्याः सकला देवाः धारणात्पठनाद्यतः ॥ २॥
सर्वसिद्धीश्वरो सन्तः सर्वैश्वर्यमवाप्नुयुः ।
प्रीतिमन्येऽन्यतः कृत्वा कमला निश्चला गृहे ॥ ३॥
वाणी च निवसेद्वक्त्रे सत्यं सत्यं न संशयः ।
यो धारयति पुण्यात्मा सर्वार्थसाधनाभिधम् ॥ ४॥
कवचं परमं पुण्यं सोऽपि पुण्यवतां वरः ।
सर्वैश्वर्ययुतो भूत्वा त्रैलोक्यविजयी भवेत् ॥ ५॥
पुरुषो दक्षिणे बाहौ नारी वामभुजे तथा ।
बहुपुत्रवती भूयाद्वन्ध्याऽपि लभते सुतम् ॥ ६॥
ब्रह्मास्त्रादीनि शस्त्राणि नैव कृन्तन्ति तत्तनुम् ।
एतत्कवचमज्ञात्वा यो जपेत्परमेश्वरीम् ॥ ७॥
दारिद्र्यं परमं प्राप्य सोऽचिरान्मृत्युमाप्नुयात् ॥
समापन 1
श्री रुद्रयामल तन्त्रे पञ्चाङ्गखण्डे प्रत्यङ्गिरायाः
सर्वार्थसाधनं नामकं कवचं परिपूर्णम् ॥
प्रस्तावना
प्रस्तावना
देव्युवाच ।
भगवन् सर्वधर्मज्ञ सर्वशास्त्रार्थपारग ।
देव्याः प्रत्यङ्गिरायाश्च कवचं यत्प्रकाशितम् ॥ १॥
प्रस्तावना
सर्वार्थसाधनं नाम कथयस्व मयि प्रभो ।
भैरव उवाच ।
श‍ृणु देवि प्रवक्ष्यामि कवचं परमाद्भुतम् ॥ २॥
प्रस्तावना
सर्वार्थसाधनं नाम त्रैलोक्ये चाऽतिदुर्लभम् ।
सर्वसिद्धिमयं देवि सर्वैश्वर्यप्रदायकम् ॥ ३॥
प्रस्तावना
पठनाच्छ्र्वणान्मर्त्यस्त्रैलोक्यैश्वर्यभाग्भवेत् ।
सर्वार्थसाधकस्याऽस्य कवचस्य ऋषिः शिवः ॥ ४॥
प्रस्तावना
छन्दो विराट् पराशक्तिर्जगद्धात्री च देवता ।
धर्माऽर्थकाममोक्षेषु विनियोगः प्रकीर्तितः ॥ ५॥
विनियोग
विनियोग
विनियोगः-
ॐ श्रीसर्वार्थसाधककवचस्य शिव ऋषिः ।
विराट् छन्दः । श्रीमत्प्रत्यङ्गिरा देवता । ऐं बीजम् । ह्रीं शक्तिः ।
श्रीं कीलकं श्रीसदाशिवदेवता प्रीत्यर्थे पाठे विनियोगः ॥
अङ्गन्यास
अङ्गन्यास
ॐ प्रणवं मे शिरः पातु वाग्भवं च ललाटकम् ।
ह्रीं पातु दक्षनेत्रं मे लक्ष्मीर्वाम सुरेश्वरी ॥ १॥
अङ्गन्यास
प्रत्यङ्गिरा दक्षकर्ण वामे कामेश्वरी तथा ।
लक्ष्मीः प्राणं सदा पातु वदनं पातु केशवः ॥ २॥
अङ्गन्यास
गौरी तु रसनां पातु कण्ठं पातु महेश्वरः ।
स्कन्धदेशं रतिः पातु भुजौ तु मकरध्वजः ॥ ३॥
अङ्गन्यास
शङ्खनिधिः करौ पातु वक्षः पद्मनिधिस्तथा ।
ब्राह्मी मध्यं सदा पातु नाभिं पातु महेश्वरी ॥ ४॥
अङ्गन्यास
कौमारी पृष्ठदेशं तु गुह्यं रक्षतु वैष्णवी ।
वाराही च कटिम्पातु चैन्द्री पातु पदद्वयम् ॥ ५॥
दिग्बन्ध
दिग्बन्ध
भार्यां रक्षतु चामुण्डा लक्ष्मी रक्षतु पुत्रकान् ।
इन्द्रः पूर्वे सदा पातु आग्नेय्यां अग्निदेवता ॥ ६॥
दिग्बन्ध
याम्ये यमः सदा पातु नैरृत्यां निरृतिस्तथा ।
पश्चिमे वरुणः पातु वायव्यां वायुदेवता ॥ ७॥
दिग्बन्ध
सौम्यां सोमः सदा पातु चैशान्यामीश्वरो विभुः ।
ऊर्ध्वं प्रजापतिः पातु ह्यधश्चाऽनन्तदेवता ॥ ८॥
दिग्बन्ध
राजद्वारे श्मशाने तु अरण्ये प्रान्तरे तथा ।
जले स्थले चाऽन्तरिक्षे शत्रूणां निग्रहे तथा ॥ ९॥
दिग्बन्ध
एताभिः सहिता देवी चतुर्बीजा महेश्वरी ।
प्रत्यङ्गिरा महाशक्तिः सर्वत्र मां सदाऽवतु ॥ १०॥
फलश्रुति
फलश्रुति
फलश्रुतिः ।
इति ते कथितं देवि सारात्सारं परात्परम् ।
सर्वार्थसाधनं नाम कवचं परमाद्भुतम् ॥ १॥
फलश्रुति
अस्याऽपि पठनात्सद्यः कुबेरोऽपि धनेश्वरः ।
इन्द्राद्याः सकला देवाः धारणात्पठनाद्यतः ॥ २॥
फलश्रुति
सर्वसिद्धीश्वरो सन्तः सर्वैश्वर्यमवाप्नुयुः ।
प्रीतिमन्येऽन्यतः कृत्वा कमला निश्चला गृहे ॥ ३॥
फलश्रुति
वाणी च निवसेद्वक्त्रे सत्यं सत्यं न संशयः ।
यो धारयति पुण्यात्मा सर्वार्थसाधनाभिधम् ॥ ४॥
फलश्रुति
कवचं परमं पुण्यं सोऽपि पुण्यवतां वरः ।
सर्वैश्वर्ययुतो भूत्वा त्रैलोक्यविजयी भवेत् ॥ ५॥
फलश्रुति
पुरुषो दक्षिणे बाहौ नारी वामभुजे तथा ।
बहुपुत्रवती भूयाद्वन्ध्याऽपि लभते सुतम् ॥ ६॥
फलश्रुति
ब्रह्मास्त्रादीनि शस्त्राणि नैव कृन्तन्ति तत्तनुम् ।
एतत्कवचमज्ञात्वा यो जपेत्परमेश्वरीम् ॥ ७॥
दारिद्र्यं परमं प्राप्य सोऽचिरान्मृत्युमाप्नुयात् ॥
समापन
समापन
श्री रुद्रयामल तन्त्रे पञ्चाङ्गखण्डे प्रत्यङ्गिरायाः
सर्वार्थसाधनं नामकं कवचं परिपूर्णम् ॥
परिचय
रुद्रयामल तंत्राच्या पंचांग खंडात वर्णिलेले हे तंत्रोक्त श्रीप्रत्यङ्गिरा सर्वार्थसाधक कवच अथर्वणभद्रकाली (प्रत्यंगिरा) हिच्या उपासनेचे अत्यंत गोपनीय रक्षाकवच आहे. शिव-भैरव आणि देवी यांच्या संवादाच्या रूपात यात ऐं, ह्रीं, श्रीं आदी बीजे तसेच प्रत्यंगिरा, कामेश्वरी, लक्ष्मी, गौरी, ब्राह्मी, वैष्णवी, वाराही आदी शक्तींना अंगप्रत्यंगाच्या, आणि इंद्रादी दिक्पालांना दाही दिशांच्या रक्षणासाठी आवाहित केले आहे.
येथे संस्कृत मूळ पाठ प्रामाणिक स्रोतातून अक्षरशः दिला आहे; अर्थ व्याख्यात्मक आहे. बीजमंत्रांचा शब्दशः अनुवाद शक्य नाही. धार्मिक-विद्वत् समीक्षा अपेक्षित.
संदर्भ 2
- Sanskrit Documents — श्रीप्रत्यङ्गिरासर्वार्थसाधककवचम् — pratyangirAkavacham (sarvArthasAdhaka), proofread ITRANS
संस्कृत मूल पाठ प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः; बीजमन्त्रों का शब्दशः अनुवाद सम्भव नहीं, अर्थ व्याख्यात्मक। धार्मिक समीक्षा अपेक्षित।
परवाना: Verified against sanskritdocuments.org
- Manblunder — Sri Prathyangira Devi Sarvartha Kavacham (English commentary) — verse-by-verse body-part and directional protection mapping, explanatory meaning
ही सामग्री वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केली आहे, आणि तिचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.
