ॐ जय जगदीश हरे
आकार
मांडणी
ॐ जय जगदीश हरे, स्वामी जय जगदीश हरे।
भक्त जनों के संकट, दास जनों के संकट, क्षण में दूर करे॥
जो ध्यावे फल पावे, दुख बिनसे मन का।
सुख सम्पत्ति घर आवे, कष्ट मिटे तन का॥
मात-पिता तुम मेरे, शरण गहूँ मैं किसकी।
तुम बिन और न दूजा, आस करूँ मैं जिसकी॥
तुम पूरण परमात्मा, तुम अंतर्यामी।
पारब्रह्म परमेश्वर, तुम सबके स्वामी॥
तुम करुणा के सागर, तुम पालनकर्ता।
मैं मूरख खल कामी, कृपा करो भर्ता॥
तुम हो एक अगोचर, सबके प्राणपति।
किस विधि मिलूँ दयामय, तुमको मैं कुमति॥
दीन-बन्धु दुःख-हर्ता, ठाकुर तुम मेरे।
अपने हाथ उठाओ, अपने शरण लगाओ, द्वार पड़ा तेरे॥
विषय-विकार मिटाओ, पाप हरो देवा।
श्रद्धा भक्ति बढ़ाओ, सन्तन की सेवा॥
श्री जगदीश जी की आरती, जो कोई नर गावे।
कहत शिवानन्द स्वामी, सुख सम्पत्ति पावे॥
ॐ जय जगदीश हरे, स्वामी जय जगदीश हरे।
भक्त जनों के संकट, दास जनों के संकट, क्षण में दूर करे॥
ॐ जय जगदीश हरे, स्वामी जय जगदीश हरे।
भक्त जनों के संकट, दास जनों के संकट, क्षण में दूर करे॥
शब्दार्थ
जगदीश जगाचा ईश्वर
हरे हरी (विष्णू)
संकट कष्ट, विपत्ती
जो ध्यावे फल पावे, दुख बिनसे मन का।
सुख सम्पत्ति घर आवे, कष्ट मिटे तन का॥
शब्दार्थ
ध्यावे ध्यान करावे
बिनसे नष्ट होऊन जावे
सम्पत्ति धन, संपदा
मात-पिता तुम मेरे, शरण गहूँ मैं किसकी।
तुम बिन और न दूजा, आस करूँ मैं जिसकी॥
शब्दार्थ
शरण आश्रय, आधार
गहूँ ग्रहण करू
दूजा दुसरा
तुम पूरण परमात्मा, तुम अंतर्यामी।
पारब्रह्म परमेश्वर, तुम सबके स्वामी॥
शब्दार्थ
पूरण संपूर्ण, पूर्ण
अंतर्यामी सर्वांच्या हृदयात निवास करणारे
पारब्रह्म सर्वोच्च ब्रह्म
तुम करुणा के सागर, तुम पालनकर्ता।
मैं मूरख खल कामी, कृपा करो भर्ता॥
शब्दार्थ
करुणा दया
पालनकर्ता रक्षण करणारे
भर्ता स्वामी, पालनहार
तुम हो एक अगोचर, सबके प्राणपति।
किस विधि मिलूँ दयामय, तुमको मैं कुमति॥
शब्दार्थ
अगोचर इंद्रियांपलीकडचा, अदृश्य
प्राणपति प्राणांचा स्वामी
दयामय दयेने परिपूर्ण
कुमति मंदबुद्धी, बुद्धिहीन
दीन-बन्धु दुःख-हर्ता, ठाकुर तुम मेरे।
अपने हाथ उठाओ, अपने शरण लगाओ, द्वार पड़ा तेरे॥
शब्दार्थ
दीन-बन्धु दीनांचा मित्र, गरिबांचा सोबती
दुःख-हर्ता दुःख हरणारे
ठाकुर स्वामी, प्रभू
शरण आश्रय, आधार
विषय-विकार मिटाओ, पाप हरो देवा।
श्रद्धा भक्ति बढ़ाओ, सन्तन की सेवा॥
शब्दार्थ
विषय-विकार इंद्रियसुखांचे विकार, वाईट विचार
पाप पाप, अपराध
श्रद्धा आस्था, विश्वास
सन्तन की सेवा संतांची सेवा करणे
श्री जगदीश जी की आरती, जो कोई नर गावे।
कहत शिवानन्द स्वामी, सुख सम्पत्ति पावे॥
शब्दार्थ
गावे गावे
कहत म्हणतात
सुख सम्पत्ति सुख आणि धनसंपदा
ॐ जय जगदीश हरे, स्वामी जय जगदीश हरे।
भक्त जनों के संकट, दास जनों के संकट, क्षण में दूर करे॥
शब्दार्थ
जगदीश जगाचा ईश्वर
हरे हरी (विष्णू)
संकट कष्ट, विपत्ती
परिचय
“ॐ जय जगदीश हरे” ही हिंदू धर्मातील सर्वांत लोकप्रिय आरती आहे. तिची रचना पंडित श्रद्धाराम शर्मा यांनी १८७० मध्ये केली. ही आरती भगवान विष्णूला समर्पित असून प्रत्येक सायंपूजेत गायली जाते.
ही आरती भारतातील जवळपास प्रत्येक हिंदू घरात सायंकाळच्या पूजेच्या वेळी गायली जाते. तिची सोपी भाषा आणि मधुर चाल तिला सर्व वयोगटांत लोकप्रिय करते.
आरतीचे महत्त्व
- सायंपूजेतील प्रमुख आरती
- भगवान विष्णूला (जगदीशाला) समर्पित
- सर्व संकटांपासून मुक्तीची प्रार्थना
- भक्ती आणि समर्पणाचा भाव प्रकट करते
आरती करण्याची विधी
- सायंकाळी पूजास्थानी दिवा लावा
- धूप-अगरबत्ती लावा
- आरतीच्या ताटात दिवा, फुले, अक्षता ठेवा
- उभे राहून किंवा बसून आरती गा
- आरतीचे ताट देवमूर्तीसमोर गोलाकार फिरवा
- आरतीनंतर प्रसाद वाटा
स्रोत 1
- Traditional aarti — Sung text in common household use
ही सामग्री वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केली आहे, आणि तिचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.