श्री गणेश आरती — जय गणेश जय गणेश देवा
आकार
मांडणी
जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा।
माता जाकी पार्वती पिता महादेवा॥
एक दन्त दयावन्त चार भुजा धारी।
माथे सिन्दूर सोहे मूसे की सवारी॥ जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा॥
पान चढ़े फल चढ़े और चढ़े मेवा।
लड्डुअन का भोग लगे सन्त करें सेवा॥ जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा॥
अंधन को आँख देत कोढ़िन को काया।
बांझन को पुत्र देत निर्धन को माया॥ जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा॥
सूर श्याम शरण आए सफल कीजे सेवा।
माता जाकी पार्वती पिता महादेवा॥ जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा॥
जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा।
माता जाकी पार्वती पिता महादेवा॥
शब्दार्थ
गणेश गणांचा ईश्वर
देवा देवता, भगवान
पार्वती पर्वतराज हिमालयाची कन्या, शिवाची पत्नी
महादेवा महान देव, भगवान शिव
एक दन्त दयावन्त चार भुजा धारी।
माथे सिन्दूर सोहे मूसे की सवारी॥ जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा॥
शब्दार्थ
एक दन्त एकच दात असलेले (गणपतीला एकच दात आहे)
दयावन्त दयाळू, करुणामय
चार भुजा चार हात
सिन्दूर शेंदूर (गणपतीला शेंदूर प्रिय आहे, कपाळी लावतात)
मूसे की सवारी मूषकावर (उंदरावर) स्वारी करणारे
पान चढ़े फल चढ़े और चढ़े मेवा।
लड्डुअन का भोग लगे सन्त करें सेवा॥ जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा॥
शब्दार्थ
पान विड्याचे पान
मेवा सुका मेवा
भोग देवाला अर्पण केले जाणारे अन्न
सेवा पूजा, सेवा
अंधन को आँख देत कोढ़िन को काया।
बांझन को पुत्र देत निर्धन को माया॥ जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा॥
शब्दार्थ
अंधन अंध लोक
कोढ़िन कुष्ठरोगाने पीडित
काया शरीर
बांझन संतानहीन स्त्रिया
माया धनसंपत्ती
सूर श्याम शरण आए सफल कीजे सेवा।
माता जाकी पार्वती पिता महादेवा॥ जय गणेश जय गणेश जय गणेश देवा॥
शब्दार्थ
सूर श्याम कवी सूरदास, श्याम (कृष्ण/गणेश)
शरण शरण, आश्रय
सफल सफल, पूर्ण
सेवा सेवा, भक्ती
परिचय
“जय गणेश जय गणेश देवा” ही श्रीगणेशाची सर्वांत लोकप्रिय आणि व्यापकपणे गायली जाणारी आरती आहे. ही आरती प्रत्येक हिंदू घरात पूजाअर्चेच्या वेळी गायली जाते. श्रीगणेश हे विघ्नहर्ता आणि प्रथम पूज्य मानले जातात, म्हणून कोणत्याही शुभ कार्यापूर्वी त्यांची आरती केली जाते.
आरतीचे महत्त्व
गणेश आरतीला विशेष महत्त्व आहे, कारण श्रीगणेश हे सर्व देवांमध्ये प्रथम पूज्य मानले जातात. या आरतीत त्यांच्या स्वरूपाचे, गुणांचे आणि महिम्याचे वर्णन केले आहे. पार्वतीमाता आणि महादेव यांचा पुत्र म्हणून त्यांची स्तुती केली आहे. ही आरती भक्तांना विघ्नांपासून मुक्ती आणि मनोकामनापूर्तीचा आशीर्वाद देते.
आरती करण्याची विधी
- गणपतीच्या मूर्तीसमोर किंवा चित्रासमोर तुपाचा किंवा तेलाचा दिवा लावा
- आरतीच्या ताटात दिवा, फुले, अक्षता आणि धूप ठेवा
- आरती गाताना ताट गणपतीसमोर घड्याळाच्या दिशेने फिरवा
- आरतीनंतर सर्व भक्तांनी हात जोडून नमस्कार करावा
- प्रसाद म्हणून मोदक किंवा लाडू अर्पण करा
संदर्भ 1
- Traditional Hindu Aarti — Named as the basis of this entry in its seed file
ही सामग्री वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केली आहे, आणि तिचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.
