श्री रघुबीर भक्त हितकारी।
सुनि लीजै प्रभु अरज हमारी॥
अर्थ श्रीरघुवीर हे भक्तांचे हित करणारे आहेत. हे प्रभो, आमची विनंती ऐकून घ्या.
निशि दिन ध्यान धरै जो कोई।
ता सम भक्त और नहीं होई॥
अर्थ रात्रंदिवस जो कोणी तुझे ध्यान करतो, त्याच्यासारखा दुसरा भक्त नाही.
ध्यान धरें शिवजी मन मांही।
ब्रह्मा, इन्द्र पार नहीं पाहीं॥
अर्थ शिवही मनात तुझे ध्यान धरतात. ब्रह्मदेव आणि इंद्रालाही तुझा पार लागत नाही.
दूत तुम्हार वीर हनुमाना।
जासु प्रभाव तिहुं पुर जाना॥
अर्थ तुझे दूत वीर हनुमान आहेत, ज्यांचा प्रभाव तिन्ही लोकांत विख्यात आहे.
जय, जय, जय रघुनाथ कृपाला।
सदा करो संतन प्रतिपाला॥
अर्थ हे कृपाळू रघुनाथा, जय जय जय असो. सदा संतांचे रक्षण करा.
तुव भुजदण्ड प्रचण्ड कृपाला।
रावण मारि सुरन प्रतिपाला॥
अर्थ हे कृपाळू, तुझ्या भुजा प्रचंड आहेत. रावणाला मारून तू देवांचे रक्षण केलेस.
तुम अनाथ के नाथ गोसाईं।
दीनन के हो सदा सहाई॥
अर्थ हे गोसावी, तू अनाथांचा नाथ आहेस. दीनांचा तू सदा साहाय्यक आहेस.
ब्रह्मादिक तव पार न पावैं।
सदा ईश तुम्हरो यश गावैं॥
अर्थ ब्रह्मादी देवांनाही तुझा पार लागत नाही. सदा ईश (शिव) तुझे यश गातात.
चारिउ वेद भरत हैं साखी।
तुम भक्तन की लज्जा राखी॥
अर्थ चारही वेद आणि भरत याचे साक्षी आहेत. तू भक्तांची लाज राखली आहेस.
गुण गावत शारद मन माहीं।
सुरपति ताको पार न पाहिं॥
अर्थ सरस्वतीही मनोमन तुझे गुण गाते. देवराज इंद्रालाही त्यांचा पार लागत नाही.
नाम तुम्हार लेत जो कोई।
ता सम धन्य और नहीं होई॥
अर्थ तुझे नाव जो कोणी घेतो, त्याच्यासारखा धन्य दुसरा कोणीही नाही.
राम नाम है अपरम्पारा।
चारिहु वेदन जाहि पुकारा॥
अर्थ रामनाम अपरंपार (अनंत) आहे, ज्याचा चारही वेदांनी उद्घोष केला आहे.
गणपति नाम तुम्हारो लीन्हो।
तिनको प्रथम पूज्य तुम कीन्हो॥
अर्थ गणपतीने तुझे नाव घेतले, म्हणून तू त्यांना प्रथम पूज्य केलेस.
शेष रटत नित नाम तुम्हारा।
महि को भार शीश पर धारा॥
अर्थ शेषनाग नित्य तुझ्या नामाचा जप करतो. त्याने पृथ्वीचा भार आपल्या मस्तकावर धारण केला आहे.
फूल समान रहत सो भारा।
पावत कोऊ न तुम्हरो पारा॥
अर्थ तो भार तुझ्या नामाच्या प्रभावाने फुलासारखा हलका राहतो. कोणालाही तुझा पार लागत नाही.
भरत नाम तुम्हरो उर धारो।
तासों कबहूं न रण में हारो॥
अर्थ भरताने तुझे नाव हृदयात धारण केले. म्हणून तो कधीही रणात हरला नाही.
नाम शत्रुहन हृदय प्रकाशा।
सुमिरत होत शत्रु कर नाशा॥
अर्थ शत्रुघ्नाच्या हृदयात तुझे नाव प्रकाशित आहे. स्मरण करताच शत्रूंचा नाश होतो.
लखन तुम्हारे आज्ञाकारी।
सदा करत सन्तन रखवारी॥
अर्थ लक्ष्मण तुझा आज्ञाधारक आहे. तो सदा संतांची राखण करतो.
ताते रण जीते नहिं कोई।
युद्ध जुरे यमहूं किन होई॥
अर्थ म्हणून त्याला रणात कोणीही जिंकू शकले नाही. युद्धात यमराजही त्याचे काय करू शकेल?
महालक्ष्मी धर अवतारा।
सब विधि करत पाप को छारा॥
अर्थ महालक्ष्मीने अवतार धारण केला. ती सर्व प्रकारे पापांचे भस्म करते.
सीता राम पुनीता गायो।
भुवनेश्वरी प्रभाव दिखायो॥
अर्थ सीतारामांची पवित्र गाथा गायली गेली. भुवनेश्वरीने आपला प्रभाव दाखवला.
घट सों प्रकट भई सो आई।
जाको देखत चन्द्र लजाई॥
अर्थ ती घटातून (पृथ्वीतून) प्रकट झाली. तिला पाहून चंद्रही लज्जित होतो.
जो तुम्हरे नित पांव पलोटत।
नवो निद्धि चरणन में लोटत॥
अर्थ जी नित्य तुझे पाय चेपते, नवनिधी तिच्या चरणी लोळण घेतात.
सिद्धि अठारह मंगलकारी।
सो तुम पर जावै बलिहारी॥
अर्थ अठरा मंगलकारी सिद्धी तुझ्यावरून ओवाळून टाकल्या जातात.
औरहु जो अनेक प्रभुताई।
सो सीतापति तुमहिं बनाई॥
अर्थ आणखीही ज्या अनेक प्रभुता आहेत, त्या सर्व सीतापतींनी तुला प्रदान केल्या.
इच्छा ते कोटिन संसारा।
रचत न लागत पल की बारा॥
अर्थ केवळ इच्छेने कोट्यवधी विश्वे रचायला क्षणभरही लागत नाही.
जो तुम्हरे चरणन चित लावै।
ताकी मुक्ति अवसि हो जावै॥
अर्थ जो तुझ्या चरणी चित्त लावतो, त्याची मुक्ती निश्चितच होते.
सुनहु राम तुम तात हमारे।
तुमहिं भरत कुल पूज्य प्रचारे॥
अर्थ ऐका हे रामा, तू आमच्या पित्यासमान आहेस. भरतकुळाने तुला पूज्य म्हणून प्रचारित केले.
तुमहिं देव कुल देव हमारे।
तुम गुरु देव प्राण के प्यारे॥
अर्थ तूच आमचे कुलदैवत आहेस. तू गुरुदेव, प्राणांहून प्रिय आहेस.
जो कुछ हो सो तुमहिं राजा।
जय जय जय प्रभु राखो लाजा॥
अर्थ काहीही असो, तूच राजा आहेस. जय जय जय प्रभो, आमची लाज राख.
राम आत्मा पोषण हारे।
जय जय जय दशरथ के प्यारे॥
अर्थ हे रामा, तू आत्म्याचे पोषण करणारा आहेस. जय जय जय दशरथाच्या प्रिया.
जय जय जय प्रभु ज्योति स्वरुपा।
नर्गुण ब्रह्म अखण्ड अनूपा॥
अर्थ जय जय जय प्रभू ज्योतिस्वरूप. निर्गुण ब्रह्म, अखंड आणि अनुपम.
सत्य सत्य जय सत्यव्रत स्वामी।
सत्य सनातन अन्तर्यामी॥
अर्थ सत्य सत्य, जय असो सत्यव्रत स्वामी. सत्य सनातन, अंतर्यामी.
सत्य भजन तुम्हरो जो गावै।
सो निश्चय चारों फल पावै॥
अर्थ सत्य भजनात जो तुझे गुणगान करतो, तो निश्चितच चारही पुरुषार्थफळे प्राप्त करतो.
सत्य शपथ गौरीपति कीन्हीं।
तुमने भक्तिहिं सब सिधि दीन्हीं॥
अर्थ गौरीपतींनी (शिवांनी) सत्य शपथ घेतली आहे — तू भक्तीनेच सर्व सिद्धी प्रदान केल्या आहेत.
ज्ञान हृदय दो ज्ञान स्वरुपा।
नमो नमो जय जगपति भूपा॥
अर्थ हे ज्ञानस्वरूपा, हृदयात ज्ञान दे. नमो नमो, जय जगत्पती आणि भूपती.
धन्य धन्य तुम धन्य प्रतापा।
नाम तुम्हार हरत संतापा॥
अर्थ धन्य धन्य आहेस तू, धन्य आहे तुझा प्रताप. तुझे नाव सारे संताप हरून घेते.
सत्य शुद्ध देवन मुख गाया।
बजी दुन्दुभी शंख बजाया॥
अर्थ सत्य आणि शुद्ध, देवांनी मुखाने गायले. दुंदुभी वाजली आणि शंख फुंकला गेला.
सत्य सत्य तुम सत्य सनातन।
तुम ही हो हमरे तन-मन धन॥
अर्थ सत्य सत्य, तू सत्य सनातन आहेस. तूच आमचे तन, मन आणि धन आहेस.
याको पाठ करे जो कोई।
ज्ञान प्रकट ताके उर होई॥
अर्थ याचे पठण जो कोणी करतो, त्याच्या हृदयात ज्ञान प्रकट होते.
आवागमन मिटै तिहि केरा।
सत्य वचन माने शिव मेरा॥
अर्थ त्याचे आवागमन (जन्ममरणाचे चक्र) मिटते. माझ्या शिवाचे हे सत्य वचन आहे.
और आस मन में जो होई।
मनवांछित फल पावे सोई॥
अर्थ आणि मनात जी काही आशा असेल, त्याला मनोवांछित फळ मिळते.
तीनहुं काल ध्यान जो ल्यावै।
तुलसी दल अरु फूल चढ़ावै॥
अर्थ तिन्ही काळी (पहाटे, माध्याह्नी, सायंकाळी) जो ध्यान करतो, तुळशीचे पान आणि फुले वाहतो.
साग पत्र सो भोग लगावै।
सो नर सकल सिद्धता पावै॥
अर्थ भाजीपाल्याचा नैवेद्य दाखवतो, तो मनुष्य संपूर्ण सिद्धी प्राप्त करतो.
अन्त समय रघुबर पुर जाई।
जहां जन्म हरि भक्त कहाई॥
अर्थ अंतकाळी रघुवीरांच्या धामाला जातो. तिथे जन्म घेऊन हरिभक्त म्हणून ओळखला जातो.
श्री हरिदास कहै अरु गावै।
सो बैकुण्ठ धाम को पावै॥
अर्थ श्रीहरिदास म्हणतात आणि गातात — तो वैकुंठधाम प्राप्त करतो.
सात दिवस जो नेम कर, पाठ करे चित लाय।
हरिदास हरि कृपा से, अवसि भक्ति को पाय॥
अर्थ सात दिवस नियमपूर्वक जो चित्त लावून पठण करतो, हरिदास म्हणतात की हरिकृपेने तो निश्चितच भक्ती प्राप्त करतो.
राम चालीसा जो पढ़े, राम चरण चित लाय।
जो इच्छा मन में करै, सकल सिद्ध हो जाय॥
अर्थ राम चालीसा जो रामाच्या चरणी चित्त लावून वाचतो, त्याच्या मनात जी काही इच्छा असेल ती सर्व सिद्ध होते.