Skip to content
वेद पथ वैदिक ज्ञानाचा मार्ग

श्री रुद्रं चमकम्

शेअर करा
आकार
मांडणी
प्रथमोऽनुवाकः
द्वितीयोऽनुवाकः
तृतीयोऽनुवाकः
चतुर्थोऽनुवाकः
पञ्चमोऽनुवाकः
षष्ठोऽनुवाकः
सप्तमोऽनुवाकः
अष्टमोऽनुवाकः
नवमोऽनुवाकः
दशमोऽनुवाकः
एकादशोऽनुवाकः
समापनम्

परिचय

श्री रुद्रं चमकम् हा कृष्ण यजुर्वेदाच्या तैत्तिरीय संहितेतील चमकप्रश्न असून त्यातही अकरा अनुवाक आहेत. जवळपास प्रत्येक मंत्र ‘च मे’ — “आणि मला प्राप्त होवो” — या शब्दांनी संपतो, म्हणून त्याला ‘चमकम्’ म्हणतात.

नमकम् हे नमनाचे स्तोत्र आहे, तर चमकम् हे प्रार्थनेचे. यात अन्न, आरोग्य, बुद्धी, संतती, धान्य, धातू, पशुधन, यज्ञसामग्री आणि अखेर संख्यांची मालिका — असे जीवनाला आवश्यक सर्व काही रुद्राकडे मागितले आहे.

पठणविधी

  • रुद्राभिषेकात नमकम्नंतर चमकम्चे पठण केले जाते.
  • स्वरांचे (उदात्त, अनुदात्त, स्वरित) पालन करून पठण करावे.
  • ‘एकादश रुद्र’ पाठात नमकम्ची अकरा आवर्तने आणि चमकम्चे एक आवर्तन असा क्रम असतो.
  • गुरुमुखातून शिकून घेऊनच पठण करण्याची परंपरा आहे.

संदर्भ 2

  • Sri Rudram (vignanam.org, Vaidika Vignanam) — sarala devanagari edition with simplified anusvaras, accents marked

    The Devanagari reproduced here follows this edition akshara-for-akshara, including its simplified anusvara spellings (पंच, संकाशं, कंठे) and its Vedic nasal-glide notation (रुद्रं-वैँ, शिखायां-वाँमदेवाः), which match the convention used elsewhere on this site. Thirteen readings were corrected against sanskritdocuments.org where this edition had dropped or swapped a consonant: वाघृदये → वाग्धृदये, मूर्द्नि → मूर्ध्नि, जठरेऽअग्नि → जठरेऽग्नि, प्रयच्चंतु → प्रयच्छंतु, अभिषिंचेच्चिवम् → अभिषिंचेच्छिवम्, मीडुष्टम → मीढुष्टम, विद्यद्भ्यश्च → विध्यद्भ्यश्च, आक्खिदते → आख्खिदते, प्रक्खिदते → प्रख्खिदते, सत्वानो → सत्त्वानो, जैष्ठ्यं → ज्यैष्ठ्यं, त्वष्ठा → त्वष्टा, श्यामाकाश्च → श्यामकाश्च.

  • chamakaprashnaH kR^iShNayajurvedIya sasvaraH (sanskritdocuments.org) — doc_veda/chamaka.html — taittirIyasaMhitA 4.7, with accents

    Independent accented witness for the Chamakam. Note that it reads चत्वरिग्ंशत् for चत्वारिग्ंशत् (forty) and doubles the क् in शक्क्वरी, where the vignanam edition followed here is correct.

    परवाना: Verified against sanskritdocuments.org

ही सामग्री वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केली आहे, आणि तिचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

संबंधित रचना 4

आणखी पाहा 37