बुधवार प्रदोष व्रत कथा

तिथी: बुधवारी येणारी त्रयोदशी (शुक्ल किंवा कृष्ण पक्ष). ज्या दिवशी प्रदोषकाळी (सूर्यास्तानंतरच्या संध्यासमयी) त्रयोदशी असते त्या दिवशी व्रत होते, आणि तो दिवस ज्या वारी येतो त्या वाराचा प्रदोष मानला जातो. अनेक आधुनिक पंचांगे बुधवारच्या प्रदोषाला “सौम्य प्रदोष” (सौम्य = बुध) असेही म्हणतात. दिनांक स्थानानुसार बदलू शकतो.

सूतजी म्हणाले की हे ऋषींनो! ऐका, अशी मान्यता आहे की बुधवार प्रदोष व्रत सर्व प्रकारच्या कामना पूर्ण करणारे आहे.

व्रतविधी

या व्रतात हिरव्या वस्तूंचा वापर करावा. भगवान शिवाचे पूजन बेलपत्र, धूप आदींनी करावे आणि भोजन एकदाच करावे. आता तुम्ही ही कथा श्रवण करा —

कथा

कथेचा स्रोत: लोकपरंपरा (उत्तर भारतातील व्रतपुस्तिकांमध्ये प्रचलित कथा; कोणत्याही पुराणात हिचे स्थान निश्चित केलेले नाही)

ही कथा अति प्राचीन आहे. एका युवकाचा नुकताच विवाह झाला होता. विवाहाच्या दोन दिवसांनंतरच त्याची नववधू आपल्या माहेरी गेली. युवकाला तिचा विरह सहन झाला नाही, म्हणून काही दिवसांनंतरच तो आपल्या पत्नीला आणण्यासाठी सासरी जाऊन पोहोचला. बुधवारी तो आपल्या पत्नीला पाठवण्याचा हट्ट धरून बसला. सासरच्यांनी बरेच समजावले की बुधवारी मुलीला सासरी पाठवत नाहीत, पण तो ऐकला नाही आणि पत्नीला घेऊन आपल्या घराकडे निघाला.

ते पतिपत्नी नगराबाहेर पोहोचले नाहीत तोच पत्नीला तहान लागली. पती लोटा घेऊन पाण्याच्या शोधात गेला. पत्नी एका झाडाखाली बसून पतीच्या येण्याची वाट पाहू लागली. जेव्हा पती पाणी घेऊन परतला तेव्हा त्याला हे पाहून घोर आश्चर्य वाटले की त्याच्या पत्नीजवळ हुबेहूब त्याच्यासारखा दिसणारा एक युवक बसला होता आणि दोघे हसतहसत गप्पा मारत होते.

हे पाहून पती क्रोधित झाला. मग तो आपल्या हुबेहूब प्रतिरूपाशी भांडू लागला. दोघे एकमेकांना भिडले. तोपर्यंत तेथे बरीच गर्दी जमली. हे पाहून पत्नीलाही मोठे आश्चर्य वाटले. याच दरम्यान शिपाईही तेथे आले. त्यांनी त्या स्त्रीला विचारले की सांग, या हुबेहूब सारख्या दिसणाऱ्यांपैकी तुझा पती कोण आहे?

हे ऐकून ती स्त्री संभ्रमात पडली. आपल्या पत्नीची अशी अवस्था पाहून युवकाने भगवान शिवाची प्रार्थना केली की हे प्रभो! तुम्ही आमचे रक्षण करा. माझ्याकडून मोठी चूक घडली की मी बुधवारी आपल्या पत्नीला तिच्या माहेरून घेऊन आलो. आता भविष्यात कधीही असे करणार नाही.

युवकाने अशी प्रार्थना करताच दुसरा हुबेहूब युवक अंतर्धान पावला आणि ते पतिपत्नी सुखरूप घरी पोहोचले. तेव्हापासून दोघे पतिपत्नी नियमपूर्वक बुधवार प्रदोष व्रत करू लागले.

आरती

पूजनाच्या शेवटी श्री शिव आरती — ॐ जय शिव ओंकारा चे गायन करावे.

व्रताची संपूर्ण विधी, माहात्म्य व उद्यापनविधीसाठी पाहा — प्रदोष व्रत कथा व पूजनविधी.